Zoogdieren

ZoogdierenDe mens is slechts een van de ca. 4000 zoogdiersoorten. Zoogdieren zijn er in allerlei vormen en afmetingen en worden aangetroffen in vrijwel ieder deel van de wereld, van het koude noordpoolgebied tot de allerheetste woestijnen, de dichtste wouden en de grootste oceanen.Er zijn veel verschillende zoogdiersoorten en ieder heeft zijn eigen leefwijze. De tijger bijvoorbeeld jaagt diep in het woud op zijn prooi, terwijl dolfijnen in zeeën zwemmen, mollen zich ondergronds nestelen, vleermuizen door de lucht vliegen, paarden over de grond galopperen en apen tussen de bomen slingeren.

Fossielen

Uit fossielen blijkt dat de eerste zoogdieren zich meer dan 200 miljoen jaar geleden ontwikkelden uit een groep zoogdierachtige reptielen, toen de dinosauriërs nog over de aarde zwierven. De eerste zoogdieren waren kleine spitsmuisachtige dieren die leefden van insecten en eieren van dinosauriërs. Toen de dinosauriërs ca. 65 miljoen jaar geleden begonnen uit te sterven, namen de zoogdieren hun leidende rol over. Dankzij hun aanpassingsvermogen aan zeer uitlopende leefomgevingen of habitat konden de zoogdieren zich over de hele aardbol verspreiden.

Wat is een zoogdier?

Zoogdieren vormen een sterk gevarieerde groep dieren, maar hebben bepaalde dingen met elkaar gemeen. Ze zijn warmbloedig, hebben longen en een beendergestel om het lichaam te ondersteunen en de interne organen te beschermen. De meeste hebben ook betrekkelijk grote hersenen, goede zintuigen en haar of een pels.

Zoogdiersoorten

De meeste zoogdieren werpen levende jongen. Bij het merendeel groeien de jongen in de baarmoeder van het vrouwtje. Ze worden van voedsel en zuurstof voorzien door de placenta, en zijn bij de geboorte goed ontwikkeld. We spreken dan van placentale zoogdieren. De jongen van sommige zoogdieren, buideldieren genoemd, zijn bij de geboorte nog heel weinig ontwikkeld en kruipen in een speciale huidplooi, waar ze veilig kunnen aansterken. Vogelbekdieren zijn de enige zoogdieren die eieren leggen in plaats van jongen te werpen.

Warmbloedige dieren

Zoogdieren zijn warmbloedige dieren, wat betekent dat ze onafhankelijk van de temperatuur van de omgeving hun lichaamstemperatuur constant kunnen houden. Veel zoogdieren transpireren als ze het te warm hebben. Olifanten kunnen dat niet en daarom blijven ze in de schaduw, baden in water en laten via hun enorme oren de warmte weer uitstralen.

Zintuigen

Zoogdieren hebben meestal een goed ontwikkeld gehoor en gezichts- en reukvermogen en smaak en tastzin. Met behulp van deze zintuigen kunnen ze voedsel vinden, roofdieren ontwijken, een partner vinden en nog veel meer.

Zoogdierskeletten

Zoogdieren zijn gewervelde dieren, dat wil zeggen dat hun skelet een wervelkolommen heeft van individuele botten die we wervels noemen. Een ribbenkast omvat hart en longen en een schedel beschermt de hersenen. Bij sommige zoogdieren zijn delen van het skelet aangepast aan hun specifieke leefwijze. Zeezoogdieren hebben bijvoorbeeld vinnen in plaats van poten.

Alle zoogdieren

2 november 2014
primaten

Primaten

Mensen, apen, mensapen, lori’s, spookdiertjes en maki’s behoren allen tot een groep van ca. 200 soorten die we primaten noemen. Deze zoogdieren hebben over […]
2 november 2014
vleermuizen

Vleermuizen

Vleermuizen zijn de enige vliegende zoogdieren. Ze bewegen zich door de lucht op gladde vleugels van huid. De meeste vleermuizen slapen overdag, omgekeerd hangend […]