Vogels behoren tot de meest succesvolle dieren ter wereld en hebben lucht, land en water veroverd. Men treft ze overal ter wereld aan, ook op het ijskoude Antarctica en de meest afgelegen eilanden. Ze leven op hoogten boven de 8000 meter in de Himalaya en op 40 meter onder de zeespiegel op de kusten van de Dode Zee. De vogels hebben zich, net als de zoogdieren, miljoenen jaren geleden uit de reptielen ontwikkeld.

Soorten

Er bestaan ca. 9000 vogelsoorten, van kleine kolibries, die slechts enkele grammen wegen, tot enorme adelaars en snelle struisvogels. Ondanks de verschillen leggen alle vogels eieren. Voor vogels zou het onmogelijk zijn om zoals zoogdieren de groeiende jongen in het lichaam te houden, want dan zouden ze te zwaar worden om te vliegen. De vogelbaby wordt beschermd binnen een ei met harde schaal, dat meestal warm wordt gehouden, of in een nest wordt uitgebroed door de ouders. De broedperio-de, de tijd die het kuiken nodig heeft om binnen het ei te groeien en door de schaal te breken, varieert bij kleine vogels, zoals woudzangers en winterkoninkjes, van 10 tot 12 dagen tot wel 84 dagen bij albatrossen.

Wat is een vogel?

Een vogel onderscheidt zich met een sterk maar licht lichaam, twee poten en een stel vleugels. De vleugels zijn feitelijk aangepaste voorpoten. Alle vogels zijn bedekt met veren, het zijn trouwens de enige dieren met veren. De veren bestaan uit keratine, een proteïne waaruit ook de schubben van reptielen en de haren en nagels van mensen en andere zoogdieren bestaan.

Vleugels

De vleugels van een vogel zijn gevormd voor verschillende vliegstijlen. Dankzij de lange en brede vleugels van haviken en gieren, kunnen zij urenlang boven land op luchtstromingen zweven. De lange vleugels van de albatros zijn geschikt voor de afwijkende windomstandigheden boven oceanen. Behendige, snel vliegende vogels zoals zwaluwen hebben slanke, puntige vleugels. De vleugels van de kolibrie kunnen vrijwel in iedere richting bewegen, terwijl die van de fazant geschikt zijn voor een langzamer, klappende vlucht.

Veren

Veren houden een vogel warm en stroomlijnen zijn lichaam. Ze zijn wind- en soms ook waterbestendig. Bij veel vogels helpen de kleurrijke of speciaal gevormde veren, zoals dons- en borstels om partners aan te trekken. De grootste en sterkste veren zijn gewoonlijk de vleugelveren in de vleugels en de staartveren. Zachtere contourveren bedekken het lichaam en donsveren daaronder voegen warmte toe.

Snavel

Alle vogels hebben een snavel waarmee ze voedsel kunnen oppikken, noten en harde zaden kunnen openbreken en vlees kunnen losscheuren. Snavels variëren afhankelijk van het dieet van de vogel sterk in vorm. De naaldscherpe els van woudzangers zijn ideaal om insecten op te pikken, terwijl roofvogels, zoals arenden, grote gehaakte snavels hebben. Papegaaien hebben sterke snavels om harde noten te kraken. Waadvogels zoals de tureluur gebruiken hun lange snavels in het zand naar kleine diertjes te zoeken. De toekan kan met zijn snavel bessen plukken van hel eind van dunne lakken die zijn gewicht niet zouden kunnen dragen. De meeste eenden gebruiken hun wigvormige snavel om gras te plukken van de oever en ook om in de modder naar plantenzaden te woelen, maar de lange snavel van de zaagbek is aangepast voor de visvangst. Kolibries prikken hun lange slanke snavel direct in de bloem naar de zoete honing en de sterke kleine snavels van vinken zijn volmaakt gevormd om de diertjes van taaie zaden te laten leven.

Paringsgedrag

Paringsgedrag, broedtijd en frequentie van broeden zijn zeer verschillend.Bij sommige vogels zorgt het vrouwtje voor de broed, bij andere het mannetje, en vaak doen ze het samen.Sommige jonge vogels zijn nestvlieders, andere zijn nestblijvers en moeten gedurende een bepaalde tijd door de ouders worden verzorgd.